Dự báo thời tiết của các cơ quan khí tượng thủy văn hiện nay “rất dài và rất xa” khiến ngành quản lý thủy nông rất khó vận dụng để tính toán điều tiết lũ của các hồ chứa.

Hồ Bình Định (huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định)

Nhất là những hồ chứa đang trong trạng thái sắp đầy hoặc đã đầy, chỉ cần sai sót nhỏ trong việc điều tiết lũ ở các hồ chứa này là hiểm họa rất khó lường!

Cứ đến mùa mưa lũ, hầu như ngày nào ông Nguyễn Văn Phú, Giám đốc Cty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định cũng “cắm đầu” vào những bản tin thời tiết trên chiếc điện thoại thông minh.

Một hôm, nhìn thấy ông Phú vừa nheo mắt đọc bản tin thời tiết trên điện thoại xong, trán ông liền hiện lên những vết nhăn hằn sâu. Ngạc nhiên, tôi hỏi: “Bản tin thời tiết có gì mà “trăn trở” quá vậy”? Ông Phú cười, bộc bạch: “Bản tin thời tiết làm khó tôi quá ông à, không biết đâu mà lần! Trong khi đơn vị chúng tôi quản lý đến 15 hồ chứa lớn trên địa bàn tỉnh Bình Định. Mùa mưa lũ, nếu tính toán sai trong việc điều tiết nước ở các hồ thì một là mất an toàn công trình, hai là gây hại cho hạ du và cũng có thể qua năm thiếu nước cung ứng cho SXNN”.

Thấy tôi ra vẻ chưa hiểu lắm, ông Phú giải thích thêm: Cách dự báo hiện nay của các cơ quan khí tượng thủy văn rất là rộng, rộng về không gian và rộng cả về lượng mưa. Do đó, việc căn cứ vào dự báo để tính toán điều tiết lũ ở các hồ chứa nước là cực kỳ khó khăn.

Ông Phú đưa ra ví dụ: “Bản tin thời tiết dự báo sẽ có mưa trên địa bàn rất rộng, cả miền Trung, với lượng mưa từ mưa vừa đến mưa to, có nơi mưa rất to. Như vậy, làm sao tôi biết Bình Định nằm trong đoạn nào, mưa vừa mưa to hay rất to để ngành chức năng tính toán, tham mưu cho Ban Chỉ huy PCTT-TKCN tỉnh trong việc điều tiết lũ các hồ chứa nhằm đảm bảo tất cả các mục tiêu”.

Theo ông Phú, việc điều tiết lũ trước hết phải đảm bảo mục tiêu an toàn hồ chứa, tiếp đến là phải giảm nhẹ thiệt hại cho vùng hạ du, sau đó là phải đủ nước để cung ứng cho SXNN năm sau và đặc biệt là phải chừa 1 khoảng thể tích hợp lý để đón lũ cho từng hồ chứa. “Dự báo thời tiết “rộng thênh thang” như vậy thì ngành chức năng biết đâu mà tính toán, điều tiết cho thật chính xác để có thể đảm bảo cả 4 mục tiêu nói trên”, ông Phú nói.

Trong khi đó, lượng mưa đã được ngành chức năng phân cấp rất rõ ràng: “Mưa vừa” được tính từ lượng mưa lớn hơn 8mm đến nhỏ hơn hoặc bằng 25mm; “mưa to” được tính từ 25mm đến lớn hơn hoặc bằng 50mm; “mưa rất to” được tính từ 50mm trở lên. Như vậy, nếu căn cứ vào “mưa rất to”, chúng ta có thể hiểu lượng mưa là 50mm, cũng có thể là 150mm, hoặc cũng có thể là 300 - 400mm; vì cứ trên 50mm đã ở ngưỡng “mưa rất to”! Nhưng trên thực tế lượng mưa 100 - 150mm khác xa lượng mưa 300 - 400mm, bởi lượng mưa 300 - 400mm sẽ tạo ra dòng chảy trên lưu vực rất lớn, có thể dẫn tới lũ.

“Giả dụ chúng tôi căn cứ vào dự báo “mưa rất to” để tính toán điều tiết hồ chứa, nhưng làm sao có thể hiểu “mưa rất to” ở đây là lượng mưa nào: 50mm, 100mm, 300mm hay 400mm. Ví như khi ấy các hồ đang trong trạng thái gần đầy hoặc đã đầy, thì căn cứ vào lượng mưa nào để điều tiết? Hồ gần đầy mà căn cứ vào lượng mưa 50mm thì không phải điều tiết nước; nhưng lỡ gặp mưa 300mm, nước xuống ào ào thì trở tay làm sao kịp, rất nguy hiểm!”, ông Nguyễn Văn Phú băn khoăn.

 “Trong tương lai, ngành khí tượng thủy văn nên dự báo cụ thể hơn về lượng mưa trên từng địa bàn cụ thể. Ví như “Bình Định sẽ có mưa rất to, lượng mưa từ 100 - 300mm”. Được như vậy, các đơn vị quản lý thủy nông mới có thể nắm bắt cụ thể được lượng mưa xảy ra bao nhiêu để điều tiết hồ chứa. Có như thế công tác phòng chống lụt bão và giảm nhẹ thiên tai mới đạt hiệu quả cao nhất”, ông Nguyễn Văn Phú.

 

 Nguồn: nongnghiep.vn

Trở về đầu trang
Print: Print this Article Email: Print this Article Share: Share this Article